Labirynt

Z cyklu: Moje niezrealizowane projekty filmowe    (Włodzimierz Szpak)                              

                                  LABIRYNT. TRWAŁOŚĆ I MOC MITU   

                              (eksplikacja reżyserska)

Od dawna marzył mi się film, który by całkowicie abstrahował od aktualnej sytuacji politycznej Polski i świata. Wielu ludzi uważa, że nie ma ucieczki od polityki. „Wszystko jest polityczne” – mówią. A jednak są zjawiska, uczucia, wyobrażenia, znaki i myśli, które sytuują się poza obszarem bezpośrednich oddziaływań, tarć, rozgrywek o charakterze politycznym. Jest wśród nich labirynt.

Labirynt jest jednym z najbardziej pojemnych i najbardziej trwałych symboli kultury europejskiej, przede wszystkim europejskiej (warto to podkreślić). Pojawia się u samych jej początków i trwa przez stulecia, czasami w utajeniu (gdzieś głęboko w podświadomości zbiorowej), aby w określonym momencie historycznym ujawnić się i opanować ludzkie umysły. Nigdy nie jest wypełniony dokładnie tą samą treścią, gdyż świat się zmienia i ludzie też.

Starożytni Grecy i Rzymianie nazywali tak budowle, częściowo lub całkowicie podziemne, złożone z wielkiej liczby sal i korytarzy, z których trudno się było wydostać. Najbardziej znany był labirynt zbudowany na Krecie przez Dedala dla króla Minosa. Swą sławę zawdzięcza legendzie o Minotaurze, Ariadnie i Tezeuszu.

W późniejszych czasach nie wznoszono już tak wielkich budowli labiryntowych, jednakże idea labiryntu nigdy nie zanikła. Jest żywa i dziś (głównie na obszarze sztuk wszelakich, literatury, nauki i techniki, w grach dziecięcych i w reklamie).

W długiej historii labiryntu istniały okresy szczególnej nim fascynacji. W odniesieniu do średniowiecza (późnego) oraz okresu manieryzmu i baroku można wręcz mówić o świadomości lub mentalności labiryntowej. Również współcześnie świadomość ta zaczyna dominować. Widać wyraźnie odchodzenie od tego co jasne, proste, racjonalne (postawa oświeceniowa) ku temu co ciemne, zawikłane, irracjonalne. Nieufność wobec rozumu, przekonanie, iż nie ma prostej drogi do prawdy (jeśli w ogóle jest), świadomość licznych uwarunkowań, uwikłań, różnego rodzaju zapętleń, z których nie widać wyjścia, chyba że przez śmierć (jak w przypadku bohatera „Procesu” Kafki), coraz mocniej określają postawy współczesnych. Świat jako labirynt, życie ludzkie jako labirynt, historia rodzaju ludzkiego jako labirynt. Labirynt w filmie, w literaturze, w sztukach pięknych. Struktura labiryntowa dzieła.

O admin

Dziennikarz, autor m.in. audycji muzycznych, emeryt, o szerokich zainteresowaniach i umiejętnościach...
Ten wpis został opublikowany w kategorii GOŚCINNIE. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.